Het is al de vierde keer op minder dan een jaar tijd dat Leonard Cohen een Belgisch podium ophuppelde. Want ondanks zijn leeftijd, lijkt zijn conditie er nog altijd een om jaloers op te zijn. Cohen was als vanouds gevat en goed bij stem en hij blijft een gentleman in hart en nieren. Trouwe fans wisten al welke muzikanten ze te zien zouden krijgen en welke songs ze zouden horen. Maar dat dit concert nog beklijvender zou worden dan de vorige, dat was een welkome meevaller.

Terwijl 12000 muziekliefhebbers het concert afwachtten, was op de achtergrond de cd "Vandaag (het morgen van gisteren)" te horen, de plaat waarop Yasmine Cohensongs zingt. De opener "Dance me to the End of Love" overtuigde meteen, dan volgde Cohens handtekening "The Future" en daarna werd het even stil. Leonard Cohen droeg het concert op aan Yasmine, de zangeres waarvan Vlaanderen daags voordien afscheid had genomen. "May she rest in peace". Cohen had haar muziek leren kennen op de jaarlijkse fanbijeenkomst op Hydra in 2002. Daar had Yasmine met Henk Hofstede een blijvende indruk op hem gemaakt met haar interpretatie van "First we take Manhattan". Misschien had Leonard Cohen daarom persoonlijk gevraagd aan de organisatoren in het Sportpaleis om haar cd op te leggen. Op de fansite van Cohen schreef Yasmine een mooie ode aan hem.

Toen Kurt Cobain zelfmoord gepleegd had, zei Cohen: "Spijtig dat ik hem nooit gesproken heb. In het zencentrum (Cohen is boeddhistische zenmonnik) zie ik veel mensen door hun druggebruik een verkeerde oplossing kiezen. Er zijn altijd alternatieven, ik had hem misschien op andere gedachten kunnen brengen."

Leonard Cohen was gekomen als een heer: in deftig donkergrijs pak, met zijn onafscheidelijke hoed. Hij werd begeleid door 6 klassemuzikanten en 3 zangeressen met een angelieke stem: Sharon Robinson ("my collaborator") en de "Sublime" Webb Sisters. Alledrie kregen ze solo ook de kans om hun vocale kunnen te bewijzen met een song. Zolang stond Cohen stil en in het donker op de achtergrond mee te wiegen en zachtjes te zingen. Hij heeft oprecht bewondering voor zijn medewerkers. Zeker ook voor zijn muziekregisseur Roscoe Beck. Die had de songs zo gearrangeerd dat ze soms intiem en zacht en dan weer groots en eclectisch klonken.

De teksten die Leonard Cohen publiceert of zingt, zijn zo uitgepuurd dat ze na 40 jaar nog actueel zijn. Ze refereren aan tijdloze situaties en herkenbare momenten. Ze geven troost en ze zorgen voor warme rillingen. Cohen verandert geen letter aan zijn teksten. Maar op een jaar tijd is zijn performance gegroeid, hij brengt zijn liederen overtuigender, intenser, doorleefder. Ik heb de ultieme versie gehoord van "Who by Fire" en van "The Partizan", "Hallelujah" klonk eindelijk alsof het altijd zo had moeten klinken. Onvergetelijke versies van "Suzanne" en "Take this Waltz". "Famous Blue Raincoat" was een dag eerder nog te horen op de afscheidsplechtigheid van Yasmine en deed me weer denken aan Hilde Rens.

Het was ook warm in het Sportpaleis. Cohen trok zijn vest uit en zijn donkergrijs hemd kleurde nog donkerder van het zweet toen hij "Chelsea Hotel No. 2" inzette. Daarin zingt hij over zijn flirt met Janis Joplin in het beroemde New Yorkse hotel: "You gave me head on the unmade bed". Als Cohen op 21 september 75 wordt, wordt er in dat hotel een gedenkplaat onthuld voor hem. Meisjes van verschillende generaties en maten hadden het ook warm in de zaal. Letterlijk en figuurlijk. Vooral toen Cohen "I'm your Man" zong. "I'll crawl to you baby and I'd fall at your feet and I'd hawl at your beauty like a dog in heat". De meisjes stonden liefst vooraan, vlakbij het podium. Waar er nog plaats was tussen de stoelen, stonden nu meisjes van nu en toen in alle kleuren en maten. Ze hebben hun ideale man een staande ovatie, bloemen en hun mooiste glimlach geschonken.

Het was een concert om nooit te vergeten. En als het kan, eentje om nog eens over te doen.

Elke Vandersypen