Wouter Mattelin leest: 'Een bodemloos bestaan' van Dash Shaw

Stripromans zitten in de lift, en ik vermoed dat "Een Bodemloos Bestaan" (een nogal inspiratieloze vertaling van 'Bottomless Belly Button') van Dash Shaw, wegens meer dan 700 bladzijden lang, onder die noemer gerekend mag worden. Hoewel ik daar meteen aan wil toevoegen dat ik het boek waarschijnlijk beter had gevonden als het een 200 bladzijden minder had geteld.

Het begint met een analyse van welke soorten Loony's er bestaan, en vervolgens gaan we mee in het verhaal van de familie Looney, die hun kinderen hebben samengeroepen om hen mee te delen dat ze gaan scheiden, na 40 jaar huwelijk. Grote woorden of harde ruzies zijn er niet, maar 'we zijn gewoon niet meer verliefd'.
En de scheiding valt zwaar voor de kinderen. Dennis maakt zich kwaad, waarschijnlijk ook omdat zijn eigen huwelijk geen groot succes blijkt. Hij kan zich niet neerleggen bij de simpele reden, en gaat op zoek naar dieperliggende motieven die aan de grond kunnen liggen van het relatieprobleem van zijn ouders. Claire blijft er eerder stoicijns onder, en Peter (afgebeeld als een kikker) is vooral met zichzelf bezig: hij is een puber die sexueel ontluikt, en tijdens zijn bezoek leert hij een eerder speciaal meisje kennen.

Het boek is een soort analyse van de emotionele gevolgen van een scheiding. Een ambitieuze opzet, zeker voor een strip. En helaas ook iets te hoog gegrepen voor Shaw. Hij doet zijn best om filmische scenes en overgangen te construeren, maar het voelt allemaal nogal geforceerd aan, en ook de tempowisselingen die hij in het boek probeert te verwerken zijn niet altijd even doeltreffend. Want een kleine handeling over 10 plaatjes uitsmeren kan dan een aangename vertraging veroorzaken, maar het kan ook saai worden. Zeker als de tekenstijl zo beperkt is die van Shaw. Want zijn tekeningen zijn naief en aandoenlijk, maar niet altijd in de positieve zin. Soms zijn ze ronduit simpel, en ook het gebruik van pijltjes en uitleg bij wat er getekend is, vind ik vaak eerder irritant.

Ik moet evenwel wat gas terugnemen: Het is geen onverdienstelijk boek, maar wie nieuw is in de wereld van stripromans, verwijs ik veel liever door naar het geniale 'Jimmy Corrigan, The Smartest Kid On Earth', een boek dat geldt als een standaard in het genre, en dat Shaw ongetwijfeld meerdere keren heeft gelezen. Maar voor hij hetzelfde niveau haalt, zal hij nog veel boterhammen moeten eten.

Wouter Mattelin leest :'De dood van Bunny Munro' van Nic Cave.

Als rechtgeaard muziekliefhebber, durf ik ook wel eens een plaat van Nick Cave opzetten, en ik was dan ook heel erg benieuwd naar hoe hij het ervan afbracht in zijn nieuwe fictie-roman 'The Death of Bunny Munro'. Kort: Schoenmaker, blijf bij je leest.
Langer: The Death of Bunny Munro is geen onwaarschijnlijk slecht boek, maar zo zijn er wel heel veel meer. Er zijn daarentegen veel minder boeken waar een mens dagen niet goed van is, en zoëen is Bunny Munro duidelijk niet. Pas op, Nick Cave kan wel schrijven, er valt wat te zeggen voor zijn stijl, maar ik heb moeite met het stoere rock 'n roll gehalte waar hij in vervalt: het hoofdpersonage houdt zich bezig met drank, sigaretten, cocaine, en vooral heel veel vagina's, terwijl zijn autistische zoon zowat helemaal aan zijn lot overgelaten wordt. Bunny Munro is een zielige verkoper van handcrèmes, die zijn hormonen niet onder controle heeft en opgewonden raakt van alles wat een rok draagt. Hij kan ook niet aan een vrouw denken of naar haar kijken zonder haar met zijn ogen uit te kleden, en zich letterlijk in te beelden hoe haar vagina eruit ziet. En als het beeld wat tegenvalt, is er altijd de foef van April Lavigne om over te fantaseren, want die moet volgens Bunny de perfecte kut hebben. Hij is niet in staat om iets te voelen wanneer zijn vrouw zelfmoord pleegt, maar het vermoeden van een string is genoeg om hem helemaal uit zijn dak te laten gaan. Vindt u dit een hoop gelul (pun intended)? Dan moet u Bunny Munro echt niet lezen want dit is het zowat wat de inhoud van het boek betreft.
Fantaseert u ook wel eens over Avril Lavigne haar onderkant, word je geil als je Kylie Minogue hoort zingen, of hou je van uitvergrote eendimensionale personages, dan is Bunny Munro je ding.
Vermoedelijk is de eindeloze honger naar schaamlippen en de queeste om zoveel mogelijk vrouwen te berijden een goed uitgangspunt voor een vette Grinderman-song, maar voor een boek valt dit voor mij echt wel te licht uit. Misschien moet Nick Cave weer van die porno-snor afraken. Gelukkig gaat Bunny Munro dood want meer dan 1 boek zou ik er nooit over lezen.

Wouter Mattelin leest ‘De Boekendief' van Markus Zusack

Een verhaal over en door de dood, een thema dat niet meteen tot lectuur op een bikini-strand noopt. Maar daar heb ik mij deze zomer ook hoegenaamd niet bevonden. "Wanneer de dood een verhaal vertelt, kun je maar beter luisteren" zegt de ondertitel van het boek, en in dit geval vertelt de dood het verhaal van Liesel Meminger, een meisje van 13 dat door haar moeder aan een pleeggezin wordt toevertrouwd, omdat ze zelf geviseerd wordt door nazi-Duitsland. Liesel komt in de familie Hubermann terecht, met een vuilgebekte moeder, een lieve vader, en een geïndoctrineerde broer. En dan is er vooral Max, de Jood die ze tijdens de Tweede Wereldoorlog in de kelder verbergen en waar Liesel een innige band mee krijgt. "Anne Frank meets Amelie Poulain", maar Markus Zusak slaagt er wel in om uit de buurt van alle sentimentaliteit of pathetiek te blijven door de grote, levensgrote gebeurtenissen te vertellen aan de hand van kleine situaties. Grote suggesties zitten in de kleinste woorden.

Want meer nog dan dood, oorlog, solidariteit of rechts gedachtegoed, zijn boeken en vooral woorden het centrale thema in dit boek. Pleegvader Hans Hubermann (what's in a name? De zachtaardige Hans weigert nazi te worden, en is in dat opzicht veel meer Übermensch dan de Ariërs wilden zijn) leert Liesel lezen, en brengt haar de kracht van woorden bij. Ze ontdekt hoe ze door boeken voor te lezen de paniek kan bezweren in de schuilkelder tijdens bombardementen, maar ook dat Hitler met woorden een hele natie zot kan maken. En dat woorden als nazi, communist of Jood de levens van veel mensen overhoop kunnen gooien.

Een boek over woorden vereist nu wel enigszins een sprankelend taalgebruik, en dat heeft Zusack begrepen. Hij schrijft zondermeer in een meesterlijke taal. Geen neologismen, hoogdravend dure woorden of uitstallingen van eruditie, maar de gewoonste woorden zo geschikt dat ze nieuwe of meer betekenissen krijgen. Zoals Zusak grote en wrede gebeurtenissen vat door over kleine mensen en beslommeringen te schrijven, zo slaagt hij erin met kleine alledaagse woorden een heel poëtisch effect te krijgen.

Hij maakt ook heel fris gebruik van een soort tussendoortjes, bijna als de commentaren van een stomme film, waarin hij kleine kanttekeningen plaatst bij het gebeuren. En ook het verhaal vanuit het standpunt van de dood laten vertellen is origineel en gedurfd. Want de dood kent natuurlijk de afloop van alle gebeurtenissen, en kan dus vooruitlopen of terugblikken.

Ik kan in elk geval ook terugblikken op een fijne leeservaring. Een boek voor op een schapenvelletje bij de haard. Of beter nog: voor onder de parasol in de tuin. Dan moet je niet zo lang wachten.

Wouter Mattelin leest: 'Things The Grandchildren Should Know' van Mark Oliver Everett

Zelden of nooit lees ik biografieën, en al zeker niet als ze auto-zijn. Te saai, te pretentieus, te vergoelijkend of niet interessant voor buitenstaanders, zegt mijn vooringenomenheid. Maar alle regels vragen om uitzonderingen, en dus ben ik met 'Things The Grandchildren Should Know' van Mark Oliver Everett gaan slapen. Ik heb Everett, beter bekend als E, zanger van Eels, een van de meest authentieke bands van de jaren 90, ooit kunnen interviewen, en na dat intrigerende gesprek heb ik een zekere fascinatie overgehouden voor zijn integere persoonlijkheid. Hij is iemand die niet kan liegen, maar wel kan lachen. Zijn antwoorden op mijn vragen waren van een onthutsende eerlijkheid, maar altijd met de nodige zelfrelativering en humor. En dat is precies de toon die hij ook in dit boek zet. Het begint met een lange verontschuldiging waarom hij het boek schrijft: niet omdat hij zijn leven zo belangrijk of interessant vindt, maar gewoon omdat hij zelf nooit iets van zijn vader heeft afgeweten tot hij stierf, en daar achteraf spijt van had. Dus bij deze een boek, voor als zijn nageslacht zich ooit zou afvragen wat voor figuur opa E eigenlijk was. Een van de dingen die hij moest doen. Check.

Maar kijk: niet alleen het nageslacht zal van dit boek genieten. Ik heb dat in elk geval ook al gedaan en ik zal wel niet de enige zijn. Ondanks alle kommer, kwel en vooral de vele sterfgevallen waarvan het boek bol staat mag er ook gelachen worden: tragikomedie in zijn zuiverste vorm. Zijn vader, zijn zus, zijn moeder, zijn nicht (stewardess op een van de 9/11 vluchten), één na één komen ze te gaan, maar kan E er zijn voordeel uit trekken: na alle miserie kan het voor hem enkel beter worden, en de muziek redt zijn leven: 'goddamn right, it's a beautiful day'! E plukt de dagen en geniet van alle goeie momenten. Onderweg geeft hij af en toe een flard tekst uit zijn songs mee, die dan meteen een kader krijgen en aan diepgang winnen, en bovendien geeft hij een klare kritische kijk op de raderen die de muziekbusiness laten draaien. De honger naar hits, de hypocrisie en hoe marketing en winst boven kwaliteit en authenticiteit gaan. Maar het lukt hem toch om zijn band van de grond te krijgen, en zelfs mensen van het kaliber Tom Waits willen erop meedoen ('You don't tell Tom Waits what to do' is de veelbelovende titel van dat smakelijke hoofdstuk). En dat alles zonder het in zijn bol te krijgen: "Ik ben niet geschapen naar Gods evenbeeld. Tenzij god een harige ectomorf is met een slechte houding."

Hoe je als zoon van een kwantummechanisch maar sociaal gestoord genie kunt opgroeien tot een van de meest gerespecteerde muzikanten van je generatie. En er op je eigen kurkdroge manier om kunt lachen. Heel fijn boek! Dat hij via de link hieronder trouwens op zijn heel eigen wijze in een filmpje voorstelt.

http://www.youtube.com/watch?v=rUtVnMleXSw

Wouter Mattelin leest: "Snow Falling On Cedars" van David Guterson.

Ik heb de jongste weken enorm genoten van 'Snow Falling On Cedars' van David Guterson. Geknipte literatuur voor bij de haard tijdens de koude kerst- en eindejaarsperiode. Een boek dat ik uitzonderlijk traag heb gelezen, omdat het zich daar op een of andere manier toe leent: gedoseerd te consumeren om alle subtiele smaken tot hun recht te laten komen.

Eigenlijk is het boek een whodunit, waarbij een Japanse visser terechtstaat voor de moord op een collega op een Amerikaans eiland. Maar in die context heeft Guterson handig een roman verpakt die over veel meer gaat dan dat: over (al dan niet beantwoorde) liefde, recht, terreur, racisme en vooral goed uitgewerkte subtiele menselijke relaties. Een aanrader. Haast je voor het lente wordt!

Wouter Mattelin las 'Boeddha' van Osamu Tezuka. Als het leven van Boeddha en dus zowat de Bijbel van de Boeddhisten in een strip gieten je onmogelijk lijkt, dan heb je nog nooit van Osamu Tezuka gehoord. Hij heeft de klus geklaard in een reeks van 8 strips, een groots manga-epos van 400 bladzijden, dat tegelijk ontroert, meeslepend is en de weg naar verlichting laat zien. Ik heb er enorm van genoten.