Boek zkt. vrouw: de winnares is Lisbeth Salander !

Joos ging op zoek naar sterke, intrigerende en verleidelijke vrouwen uit de wereldliteratuur.

Joos kreeg daarbij de hulp van een jury met schrijfsters Saskia De Coster en Kristien Hemmerechts. Juryvoorzitter en homme de service is Walter Van Steenbrugge, als advocaat een hartstochtelijk pleitbezorger van de schone letteren.

De stemming is afgelopen. Hartelijk dank aan de 1610 stemmers!

Illustratie: Jan De Maesschalck, Untitled, 2004, Courtesy Zeno X Gallery, Antwerp

Wie waren de genomineerden?

Antigone uit de gelijknamige tragedie van Sophokles (442 v.Chr.) volgt haar individuele geweten tegen de wetten van de staat in.

Tragisch is het lot van Emma Bovary uit ‘Madame Bovary’ (1857) van Gustave Flaubert, de vrouw van een plattelandsdokter die haar beknellende burgerlijke milieu wil ontvluchten, het geluk bij andere mannen zoekt, maar verloren loopt in haar gevoelswereld.

De openingszin van 'Anna Karenina' (1877) van Lev Tolstoj - ‘Alle gelukkig gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen manier’ - doet ook al niet het beste verhopen voor Anna Karenina en haar overspelige liefde.

'Molly Bloom' is de Penelope van dienst in Ulysses (1922) van James Joyce, al is ze niet zo’n voorbeeldige echtgenote als haar homerische voorbeeld. Haar onverbloemde slotmonoloog maakt haar onsterfelijk.

Dergelijke ‘guirlandes van gedachten’ vinden we ook terug bij Clarissa Dalloway, die in ‘Mrs Dalloway’ (1925) van Virgina Woolf een hele wereld oproept in haar hoofd.

Elisabeth Bennet uit Pride & Prejudice (1813) spreekt van alle Jane Austen- heldinnen allicht het meest tot de verbeelding. ‘Lizzie’ Bennet probeert haar eigen zin te doen in een tijd en een milieu waarin dit allesbehalve evident is.

Wiedewiedewie zeker altijd haar eigen zin doet is Pippi Langkous uit de gelijknamige boeken van Astrid Lindgren (1945), een eigenwijze roodharige sproetenkop die alleen met haar aapje en paard in Villa Kakelbont woont.

‘Hoe zou Pippi Langkous als volwassene zijn?’ Dat vroeg Stieg Larsson zich af en hij bedacht Lisbeth Salander als hoofdfiguur voor zijn ‘Millenniumtrilogie’ (2005-2007). Een sociaal gestoorde maar intelligente computerhacker die zich ontpopt tot vrouwenverkrachterswreker.

Een andere coole bitch en vrouwelijke wraakengel is Aomame uit ‘1q84’ van Haruki Murakami (2009), een instructrice in een sportschool én huurmoordenares die het op mannen gemunt heeft.

Ten slotte een sterke vrouw van vlees en bloed. Tom Lanoye richtte met zijn roman Sprakeloos (2009) een monument op voor zijn moeder: een slagersvrouw en amateur-actrice die door een beroerte van haar spraak beroofd wordt.