Van maandag 14 tot vrijdag 18 december reist Sven Pichal van Brussel naar de klimaattop in Kopenhagen op de meest ecologische manier. In een ware estafettetocht zal hij gebruik maken van talrijke milieuvriendelijke transportmiddelen. In Kopenhagen wil hij een symbolisch stuk Antartica-ijs overhandigen aan de organisatoren van de top.

Naast een videodagboek houdt Sven ook een blog bij van zijn ecologisch reisavontuur.

Maandag 14/12: 

Dat is nu weer typisch iets voor mij. Je nodigt zo'n dertig luisteraars uit om het eerste uur van een lange reis mee te rijden, en dan ga je letterlijk op je bek. Ik vertrok met een plooifiets vanuit de Radio 1-studio, voegde me bij al die luisteraars met normale tot erg vreemde fietsen (kijk maar naar het filmpje) en reed dus samen met hen onder escorte van politie-agenten op de fiets richting atomium. Het ging snel en het was super om de reactie te zien van al het verkeer dat even de baan moest afgeven aan die lange Radio 1-sliert met Frank Deboosere daar ook ergens tussenin. Tot het dus gebeurde. Een agent vroeg even halt te houden, ik drukte de remmen van de plooifiets dicht als waren het de remmen van mijn eigen fiets, en ik vloog vooruit. Ik de grond op, de fiets vloog achter me aan en kwam dichtgeplooid naast me neer.

Aan het atomium stond de hybride-wagen klaar. Volgepropt met onze bagage, technisch materiaal, maar ook met lunchpaketten en warme soep voor de crew op de boot. De Allard is de naam van de zeilboot die ons van het Nederlandse Breskens tot in Scheveningen moet brengen. Niet veel later dan twaalf uur moet die vertrekken, om 19 uur zouden we volgens de planning aankomen. Helaas, kapitein Rudy zei me in een lange zin over getijden en knopen en windrichting dat de reis vijf uur langer zal duren. In plaats van om zeven uur ' s avonds toekomen, zouden we er pas middernacht zijn. Gelukkig gaf de dokteres van de VRT me nog snel een pilletje tegen de zeeziekte mee, ik zal het kunnen gebruiken.

De twaalf uur op zee, werden twaalf ijskoude, maar ook rustgevende, indrukwekkend stille, en intense uren. De crew onder leiding van onze zeilman Sam en kapitein Rudy bleken heerlijke mensen, de doos Deense boterkoekjes die ik meehad werd onze avondmaaltijd tot we doosjes noodles in de kast van de boot vonden; die smaakten heerlijk... Een dankjewel aan Nadia van Active Sailing is zeker op zijn plaats; zij leenden ons deze boot voor niets. Verniet maar onbetaalbaar.

Of we nog wat wilden gaan drinken in Scheveningen, vroeg de crew. Met pijn in het hart moest daar een neen op volgen... We moesten nog van Scheveningen naar Rotterdam en daar nog wat monteren voor de uitzending maandagmorgen... Het werd een erg korte nacht in ons eerste ecologische hotel. En dus ook weinig opgemerkt van dat ecologische, behalve de stickers op de liftdeuren: 'u kan ook de trap nemen'.

Dinsdag 15/12:

Vandaag iets meer tijd om te bloggen dan gisteren.  De val met de plooifiets en de vertraging met de boot had ik dan ook niet echt ingecalculeerd.  We zijn de dag alvast met een serieus slaaptekort gestart, maar we zullen het wel overleven.  En over slaaptekort gesproken: net telefoon gekregen van collega Herman van onze redactie: onze uitstap met een bus op waterstof naar hartje Hamburg wordt vervroegd! We worden op Dag 4 niet om 5 uur 's ochtends op de stelplaats verwacht, maar om 4u20.  Een mens moet iets over hebben voor het klimaat.

Maar voorlopig zijn Hendrik (de Radio1-collega die met me meereist) en ik nog lekker fris.  Kan ook niet anders als je meteen op de fiets in de koele wind moet kruipen, voor enkele duurzame haltes in duurzaam Rotterdam.  Die stad staat in ieder geval lichtjaren verder dan de gemiddelde Vlaamse stad.  Zo kon ik het gazonnetje voelen op het dak van de Rotterdamse stadsbibliotheek. Alleen in 2008 al hebben de Rotterdammers 20 000 km2 groendaken aangelegd, op ziekenhuizen, scholen en stadsgebouwen.

Volgend vervoermiddel waarmee ik mijn Kopenhagen-missie mocht verder zetten was een elektrische tandem. Met dank aan co-rijder Cees van Fietswinkel Hans uit Zoetermeer. Er is iets merkwaardigs met de elektrische tandem. Hoe harder je trapt, hoe minder hard je moet verder trappen. De elektrisch geladen batterij neemt je werk over. Alleen denk je steeds dat je sympathieke co-rijder het trapwerk van je overneemt.  Of zo lijkt het toch.

Af en toe nemen we even een korte pauze. Om te bloggen bijvoorbeeld, of wat foto's te maken. Of om te eten. Al is daar echt niet veel tijd voor. Het middagmaal bestond vandaag uit enkele repen chocolade! Een mens moet iets over hebben voor het klimaat. Of had ik dat al gezegd? :-) Soit, voor vanavond staat er alvast een overnachting op het programma in een Amsterdams hotel met eco-keuken. Dus eten zullen we! Ook al is het quorn met sla. Ik hou jullie op de hoogte.

Ik geniet in ieder geval van de aanmoedigingsmails die ik via Annemie te horen en te lezen krijg.  Grappig. Laat maar komen. Het helpt echt.

En nu weer op de fiets. Amsterdam en eco-keuken, here we come.

Enkele uren later :-)

Het ecologische hotel Lloyd is toch meer eco was dan dat van nacht 1.  Er zitten geen plastic zakjes in de vuilnisemmer van de hotelkamer bijvoorbeeld.  Verder komen een heel aantal lampenkappen en stoelen uit tweedehandswinkels, en was het licht 'led en spaar'.  Alleen jammer van de muzak in de lift, dat lijkt me geluidspollutie. Of ben ik nu te streng?

Ook in de eco-keuken gingen ze op een inspirerende manier aan de slag. Heel wat groenten, melk en vruchten komen er van landbouwers in de buurt. Biologische boeren bovendien. Maar ecologie is hier geen dogma. Sommige ingrediënten komen wél van ver. Dan komen ze niet per vliegtuig, maar per boot. Dat scheelt al iets, maar niet alles.  En 'dat moet ook niet' vinden ze hier… Een heel eind op weg gaan, is al op weg gaan. 

Wel is zo veel mogelijk zo vers mogelijk, zodat energievretende diepvriezers amper nodig zijn. Geen stukje groenteafval gaat in de vuilnisbak. De kroontjes van de tomaten en de schillen van de komkommer worden groentebouillon en de andere restjes gaan naar bevriende varkens. En die varkens, die komen op hun beurt dan weer ooit op het bord hier. Vlees in een ecologisch restaurant? Ja, je leest het goed. Vlees kan, maar het moet niet elke dag. Vis kan ook, maar dan die vis die niet overbevist is. 

En nu... slapen!

Woensdag 16/12:

Je kan er langs de grachten lopen en boeken kopen en Van Gogh gaan kijken - dat zou je eigenlijk wel eens moeten doen -, maar dat is allemaal veel te eenvoudig voor onze Kopenhagen-missie. Wij deden vanmorgen zowat alles elektrisch. Een Tuk Tuk zou me komen ophalen, maar dat deed dat onbekende ding niet. De eigenaar ervan werd vader vannacht, na een lange bevalling van de moeder. Een Tuk Tuk is een riksja, een kleurrijk wagentje van Thaise makelij waar toeristen in kunnen plaatsnemen, zo vertelde de woordvoerder van Amsterdam me. In Amsterdam rijden die wagentjes sinds kort elektrisch, maar dus niet vanmorgen.

Dan maar meteen de Amstel op met een elektrisch motorbootje. Een sloep met een stille motor, die je aan het oplaadpunt aan theater Carré kan opladen. De stad Amsterdam hoopt zo boottoeristen te overtuigen de 'switch' van diesel naar elektrisch te maken. Voor wie een eigen boot heeft of wil, of voor wie voor een glazen toeristenboot gaat, want ook daar zijn er al een aantal overgeschakeld op stroom. Om te onderstrepen dat de stad echt in elektrisch gelooft, heeft Amsterdam intussen ook al een vijfentwintigtal oplaadpalen voor de elektrische auto's geïnstalleerd. Nu is het nog wachten op de auto's zelf. Acht tweezitwagentjes zijn er al, wagentjes van het Scandinavische automerk Think die de stad zelf heeft aankocht voor haar diensten. Vlot rijden ze in elk geval. De woordvoerder van de stad die me heeft rondgeleid vindt binnenkort een snelheidsovertreding in zijn bus.

Rond elf uur moest het ook voor mij snel gaan tegen de snelheidsbeperkingen aan. Annemie vertelde me via de radio dat ik nu wel genoeg getreuzeld had en gelijk had ze (heeft ze dat niet altijd?). Dus reed ik kort over twee de Duitse grens over onderweg naar een ecologische bakkerij in Bremen.

Fier en rond, en ik geloof ook wel gezond, stond de bakker me al op te wachten met een heel bord boterkoekjes. Konditorei Stecker is één van de vele kleine en grote bedrijven die in de stad probeert om haar steentje bij te dragen voor de 'Umweltschutz', de bescherming van ons leefmilieu dus. De bakker doet dat op een creatieve manier. De warmte die alle grote koelkasten in zijn grote bakkerij afgeven vangt hij op om zijn gebouw mee op te warmen. Zelfs de warmte die ontstaat bij het koud houden van de koeltoog wordt opnieuw gebruikt; om de voeten van de klanten mee warm te houden via vloerverwarming. En ook in alle andere hoekjes en kantjes experimenteerde de man er ecologisch op los. Enkel met de verlichting zit hij wat in de knoop. De gloeilampen (330 lampen in zijn zaak!) heeft hij onlangs vervangen door led. Te koel, zo beoordeelt hij de verandering voorlopig, maar het zal er mee door moeten. En door moest ik ook, voor de afspraak met onze trucker.

Al Gore had geen tijd voor me. De echte, jawel. Een maand geleden of zo stuurde ik hem een naïeve mail. Of hij in Kopenhagen tijd had voor een ontmoeting. 'Overbooked', kreeg ik terug als antwoord. Maar maakt dat wat uit. Ik heb vanavond de echte Al Gore ontmoet, geloof ik. En het vreemde is; hij werkt voor een autoconstructeur. Zoyan, zo heet hij en dan een familienaam die eindigt op -ivanovic. Maar vanaf nu dus Zoran Gore. Het is een Zweedse Serviër die in Duitsland voor de vrachtwagendivisie van Mercedes-Benz werkt en hij bracht me met een vrachtwagen op aardgas van Bremen tot in de rand van Hamburg.

Onderweg zou ik hem interviewen. Over hoe het vrachtvervoer duurzamer kan. Hij zat nog maar achter het stuur of Zoran kwam los. Hoe blij hij was om voor zijn bedrijf mee te kunnen denken over hoe we de aarde misschien toch nog te kunnen redden. Dat het onbegrijpelijk is dat België nog maar drie aardgas-tankstations heeft. Dat biogas trouwens nog veel beter is dan aardgas. Dat het toch allebei butaan is, maar dat we het ene wel zelf kunnen maken en het andere een natuurrijkdom is die we misschien beter wat kunnen sparen. Dat trouwens ook in de waterzuivering butaan vrijkomt die we beter zouden hergebruiken. Dat het dan nog niet alleen met biogas zal lukken want dat deze ecotruck enkel goed is voor korte verplaatsingen, leveringen in de stad bijvoorbeeld, en niet voor het vervoer op lange afstand...

En hoe dichter bij Hamburg, hoe meer Zoran me de les spelde. Met de boodschap dat ik die les ook aan onze eigen ministers moest overbrengen. En aan de Radio 1-luisteraars. Dat we nu nog net op tijd zijn om te reageren. Ik haal één argument uit zijn berg argumenten. Vrij vertaald uit het Zweeds-klinkende Engels met hier een daar een Duits woord ertussendoor. (En misschien hier en daar ook wat Servisch, maar dat heb ik dan niet begrepen.) 'De afgelopen honderd jaar is de aarde met 0,9 graden gestegen. Dat klinkt weinig, maar de natuurlijke afkoeling en opwarming van de aarde waar de nonbelievers zich steeds op beroepen, duurt zo'n temperatuurverschil tienduizenden jaar. We moeten nu reageren, moesten dat eigenlijk gisteren al doen, want als de temperatuur met 2 graden gemiddeld is gestegen, dan is de schade onomkeerbaar'. Ik hoop dat ik één van onze ministers te pakken krijg in Kopenhagen. En dat ik het allemaal even goed uitgelegd krijg, zoals Zoran.

Vannacht toegekomen in onze derde ecologische hotel. Ik was uitgehongerd en doodop, maar moest nog mee op ronde met de trotste baas van het hotel. Dit keer vrij vertaald uit het Dúits Duits: 'Die muren zijn bezet met een laagje papier op basis van oud papier. Die tapijten zijn niet behandeld met welke producten dan ook. Die matrassen zijn van natuurlatex. Die vensters hebben dubbel glas. Die dit en die dat.' Na zijn uitleg was ik zelf toch even ecomoe. Een ecodipje, en dat na de inspirerende uiteenzettingen van Zoran. Collega Hendrik (die met me meereist en gelukkig maar) en ik zijn nadien een kebabschotel gaan halen aan de overkant van het hotel, want die Duitse Turk die het Vlaamse woord 'frieten' kende, was nog net open. En dus aten we in onze kamer voor één keer niet echt duurzaam uit een piepschuimen doos... Sorry lieve lezer, maar het moest even om onze batterijen uit te laden. En het heeft gesmaakt, neh!

En nu slapen op die 'natuurlaxen matras'. Wat dat ook moge zijn.

Donderdag 17/12:

De wekker liep af om 5 uur vanmorgen. (Ik durf niet samen te tellen hoeveel uren slaap ik de voorbije drie nachten samen heb gehad.). Buschauffeur Wolfgang wachtte me op om kwart over zeven in het centrum van Hamburg. Op dat tijdstip start zijn ronde op lijn 6. Wolfgang is 'stolz' op de bus waarmee hij rijdt, want die rijdt op waterstof. Geen CO²-uitstoot, geen nitraten, geen wat dan ook voor kwalijke stoffen. Gewoon doodgewone waterdamp die uit een schouwtje op het dak van de bus ontsnapt. En eventueel onder de bus een klein aantal waterdruppeltjes achterlaat op het wegdek. Ook de Hamburgers zelf kijken er nog van op en zijn blij als ze één van de voorlopig acht bussen voor hun halte krijgen. Enige nadeel is dat het tanken van een grote hoeveelheid waterstof een kwartier in beslag neemt, waar dat bij diesel maximum drie minuten duurt. Maar geduld wordt beloond, in dit geval met verse lucht.

Van die verse lucht mag ik een uur later genieten op één van de honderden City Bikes die je in Hamburg uit fietsenrekken kan halen. De woordvoerder en een gids van de stad nemen me mee langs de straten en pleinen en rivieroevers die veel groener zijn dan wat je van een grote industrie- en havenstad zou verwachten. Met een linnen netzak vol folders word ik nu al voorbereid op 2011. Dan wordt Hamburg -na Stockholm volgend jaar- de tweede groene hoofdstad van Europa. (In de uitzending zei ik dat Hamburg de eerste zou worden. Dat had ik dus even fout op dat moment. Entschuldigung.)

Allemaal mooi en groen en wel, maar tegen elf uur moest ik alweer verder. Veel verder. Stockholm ligt nog zo’n 400 kilometer van Hamburg vandaan. Het vertrek ging goed, tot we zo’n dertig kilometer voorbij Hamburg waren... Ik kwam in een regelrechte sneeuwstorm terecht, net als in Belgie dus... Waar ik 110 mocht,  werd dat maximum 50. Maar beter dan in Belgie kon ik wel gewoon blijven rijden. Voorzichtig dan wel en met winterbanden gelukkig.

Kijk zo maar eens bij de foto’s naar de Denen zonder winterbanden.

Een afspraak viel in het water... Die met de auto op waterstof, de meest exclusieve waarmee ik deze week zou mogen rijden, want er bestaan er nog maar 30 in de hele wereld waarvan er slechts twee in Europa zijn. Zo exclusief dat die auto enkel bij daglicht mag rijden, want bij nacht krijgt Honda de auto niet verzekerd. En ik wist toen al dat ik pas tegen 18 uur in Kopenhagen zou geraken terwijl het vanaf 16 uur al donker wordt hier. 

Een teleurstelling dus en het was volledig geconcentreerd blijven om niet nog een teleurstelling te moeten verwerken. Stijn van Het Journaal liet me weten dat ik voor 18 uur in het Bella Center moet geraken. Alleen dan kan je de dag erop binnen in dat enorme gebouw waar zowel onderhandelaars als perslui samenkomen.

Maar ik haalde het... De persbadge hangt sinds 18 uur om mijn hals. Intussen kreeg ik telefoon van de redactie in Brussel. Herman om te melden dat hij een afspraak kon versieren met premier Leterme morgenvroeg. Hij wil het Zuidpoolijs in ontvangst nemen, samen met minister Joke Schauvliege! Deze dag kan niet meer stuk. En nu stop ik met schrijven, want mijn ogen vallen dicht.  Slaapwel.

Vrijdag 18/12: 

Waar ben ik, vroeg ik me af toen ik vanmorgen uit een diepe slaap wakker werd. Een fractie van een seconde later stond ik recht naast bed. In Kopenhagen natuurlijk! Het eerste dat ik lees is een sms van Herman van de redactie. 'Leterme is blijkbaar niet kunnen vertrekken richting Kopenhagen door het noodweer'. Damned, de dag begint dus met bellen, bellen en nog eens bellen... Eerst de woordvoerder van Joke Schauvliege, of zij wel nog kan. Dan naar die van Yves Leterme, of hij er echt niet geraakt is. Jawel, dat is hij wel, maar of de afspraak nog kan doorgaan, dat is hoogst onzeker. Kom maar af met je ijs, we zien wel, zo spraken de woordvoerders in koor. Meteen erna bijna met die gsm onder de douche gestapt, om ook Annemie op de hoogte te brengen van dat nieuws.

En dan begon de race tegen 9 uur. Het ijs uit de tuin gehaald -jawel, in dit hotel geen diepvriezer, wel een tuin met een buitentemperatuur onder nul- en in een gewone rugzak overgeladen. En hopen dat die rugzak door de security van het perscentrum geraakt...

Vanaf 9 uur heeft u het allemaal kunnen volgen via de radio. Het lukte me om Joke Schauvliege tussen twee vergaderingen door op te wachten en haar al het ijs te overhandigen. Samen met haar liep ik Yves Leterme tegemoet, tot we aan een ingang kwamen waar alleen onderhandelaars door mochten. Ik heb zo diep mogelijk in de ogen van de securityman gekeken, maar dat werkte niet. Of werkte averechts, wie weet. De minister moest me achterlaten... en de woordvoerder van de premier gaf me weinig hoop op een ontmoeting met Leterme.

Ik wist niet dat het in me zat, maar het bleek vanmorgen; een kleine vieze stalker! Minuut na minuut sms'te ik de woordvoerder. Dat heel kort ook al goed is. Dat het toch mooi zou zijn. Dat ook het Journaal de premier met het ijs wil filmen. Gênant als ik het me achteraf bedenk, maar ik gebruikte zelfs het woord please'. Dat klinkt toch heel erg op de knieën.

Maar het werkte... Dat hoorde je, toch? Ik kan me vergissen, maar ik had het gevoel dat Yves Leterme het een mooi symbool vond voor wat hier de voorbije weken en vandaag en wellicht ook nog de komende nacht besproken wordt.

En weet je wat? Niet veel later belde Jane van de waterstofauto. Die wagen waarvan er twee bestaan in Europa. Dat hij vrij was en of ik geen zin had om ermee naar het centrum te rijden en weer terug. En weg was ik met die auto die alleen maar waterdamp als uitstoot heeft. Jammer dat je het nog nergens kan tanken, die waterstof. Het lijkt me echt wel een mogelijkheid om alvast een deel van de CO2-uitstoot naar beneden te halen. Al bevat zo'n wagen ook een grote batterij en dan zitten we met dezelfde kritiek als bij de elektrische wagen; dat voor die batterijen veel kostbare delfstoffen nodig zijn.

En nu zit ik de laatst uren in het perscentrum. Foto's door te sturen. Tekstjes te schrijven. En voor de lol foto's te maken als een echte persfotograaf van voorbijlopende wereldleiders. Ik maakte er eentje van wie ik het gezicht wel ken, maar die ik niet kan thuisbrengen, ik heb hem bij de foto's gezet van vandaag. Wie hem herkend, mail het me even. Oh ja, ook spannend toen Obama na de middag begon te speechen. Voor journalisten heeft hij het nog steeds, iedereen keek en luisterde plots heel aandachtig via de vele televisieschermen die hier staan.

En intussen maak ik een eindbalans op. Heel veel inspirerende ontmoetingen gehad deze week, blij dat het klimaatprobleem ook een ander gevolg heeft; creativiteit bij zowel enkelingen als bij grote bedrijven. En blij om mijn collega's, in het bijzonder Herman en Hendrik die me hier hebben gebracht. Hendrik zelfs letterlijk. Ik heb de fijnste job van de wereld!