De Italiaanse criminoloog Cesare Lombroso (1835-1909) was ervan overtuigd dat misdadigers te herkennen zijn aan bepaalde gezichtkenmerken: brede kaken, diepliggende ogen, doorlopende wenkbrauwen, asymmetrisch gezicht, hoge jukbeenderen, afwijkende oren, haviksneus, vlezige lippen ...   Aan hun boeventronie, quoi.

Wij dachten dat het verband tussen lichaams- en persoonlijkheidskenmerken - zie ook de typologieën van Kretschmer en Sheldon en de frenologie - in de 20ste eeuw definitief  bijgezet was op het kerkhof van de pseudowetenschap. Tesamen met dubieuze concepten als 'intuitie'.

Een opmerkelijk onderzoek van de Cornell University (Ithaka, NY) suggereert nu dat je wel van iemands gezicht kan afleiden of het al dan niet een crimineel betreft. De onderzoekers gebruikten foto's van blanke mannen tussen de 20 en de 29. Ze waren gefotografeerd voor een witte achtergrond, hadden allemaal dezelfde gelaatsuitdrukking en waren proper geknipt en geschoren. De helft was één keer veroordeeld, het zij voor een geweldsdelict (verkraching, moord ...), of voor een overtreding zonder geweld (diefstal, dealen...).

Proefpersonen moesten op een schaal van één tot zeven aangeven hoe groot ze de kans achten dat het om een crimineel ging. Ze moesten desgevallend ook inschatten of het om een geweldsdelict ging of niet.

Dat bleek aardig te lukken. In wetenschappelijke middens spreekt men dan van een 'significant verschil'. Al konden de deelnemers geen onderscheid maken tussen geweldadige en niet-geweldadige criminelen. Opmerkelijk is ook dat vrouwen - volgens velen toch behebt met een geslachtsgebonden intuïtie - in het identificeren van verkrachters minder goed waren dan mannen.

Lees en beluister ook

• Steeds meer oudere gevangenen