Het is de tijd van het woord, de sportprestatie, persoonlijkheid, foto, chef, film, CD etc. van het jaar. De 'wetenschappelijke doorbraak van 2010' werd volgens het wetenschappelijke magazine Science gedaan door drie wetenschappers van de Universiteit van Santa Barbara die de allereerste kwantummachine bouwden.

Stel u bij het woord 'kwantummachine' niet al te veel voor. Het betreft een piepklein lamelletje van halfgeleidermateriaal (foto) dat nog net zichtbaar is met het blote oog. De wetenschappers koelden dit 'apparaatje' tot net boven het absolute nulpunt (- 273°C), en verhoogden dan de energiestatus met een enkel kwantum. Op die manier slaagden ze erin om het spulletje tegelijk wel en niet te laten trillen.

Een object dat twee verschillende energietoestanden tegelijk vertoont, dat is nog een eind verwijderd van een object dat zich tegelijk op twee verschillende plekken bevindt. Maar daarmee zouden deze Californische vorsers wel voor de allereerste keer de kwantummechanica mechanisch én zichtbaar met het blote oog aangetoond hebben.

Van de professor die dit jaar de winnaar van de nobelprijs voor natuurkunde voorspelde willen we weten wat we daar nu in de praktijk mee kunnen aanvangen. En uiteraard of deze vinding de nobelprijs voor natuurkunde 2011 zal opleveren.